سرپرسى سايكس ( مترجم : سيد محمد تقى فخر داعى گيلانى )
32
تاريخ ايران ( فارسى )
است معروف كه در اصول و قواعد زندگانى با بيانى شيوا نوشته شده و بوسيلهء ترجمهء فرانسه در دسترس اروپائيان گذارده شده است . آل بويه يا ديلميان 447 - 330 هجرى ( 1505 - 922 ) مؤسس آل زيار از روى غفلت و بىوقوفى مساعدت كرده تأسيس سلسلهء ديگرى نمود كه اقتدارش بمراتب بيش از سلسلهء خويش بوده است ، توضيح اينكه او حكومت كرج يكى از مضافات غربى همدان را بعلى بن بويه بخشيد و نامبرده بكمك دو تن از برادران مستعد و لايق خودش حوزهء حكمرانى خويش را با قدم سريعى تا حدود غربى استان فارس توسعه داد و بالاخره فارس را اشغال كرد . اين خاندان از يكى از طوائف ايرانى ساكن ديلم برخاسته و مدعى بودند كه از نسل بهرام گور « 1 » ميباشند و مخصوصا شيعه مذهب و پيرو اصول و عقائد اماميه بودند . على معلوم مىشود كه يكمرد خوش اقبالى بود ، چه بعد از گرفتن فارس يكروز در كاخ شاهى شيراز بر تخت خوابى دراز كشيده بود ناگه چشمش بمارى افتاد كه سرش را از سوراخ بيرون كرده خيره نگاه مىكند ، فورا بنّا و عمله طلبيده آن ديوار را داد خراب كردند و در نتيجه حجرهاى كه در آنجا مخفى بود مكشوف و به دستش آمد كه تمامى اموال و نقود ياقوت حكمران محروم در آن حجره جمع و ذخيره شده بود . نامبرده از طرف خليفه نماينده بوده است . كمى كه از اين قضيه گذشت او خياطى را براى دادن سفارشى امر كرد حاضر سازند و خياط كه وارد شد چوبى را براى اندازهگيرى لباس اشاره نمود بياورند ولى خياط همين كه اسم چوب را شنيد خيال كرد ميخواهند او را چوبكارى كنند فورا خودش را بپاى وى انداخته بناى لابه و زارى را گذاشت و گفت اگر امانم بدهيد همه لباسهاى فاخر ياقوت را كه نزد من است تسليم خواهم نمود ، او همه را آورد و تحويل داد احمد يكى از برادران بسيار معروف على داخل در يك دوره كشورگشائى گرديده و شرح كارهاى
--> ( 1 ) - البيرونى چاپ ( Sachan ) صفحات 46 - 45 اين ادعا را رد كرده و صحت آن را تصديق نميكند . « مؤلف »